Pre prisustvovanja samitu G20 u julu u Hamburgu, kineski predsednik Si Đinping je svratio u Moskvu, gde su on i ruski predsednik potpisali “Zajedničku deklaraciju Kine i Rusije o daljem jačanju sveobuhvatnog, strateškog i kooperativnog partnerstva“.

Ova deklaracija uključuje “Severno morski put” kao stratešku oblast saradnje između Kine i Rusije, kao formalnog dela kineske BRI infrastrukture (Inicijativa Pojas i Put). Sa svoje strane, Rusija ulaže velike resurse u razvoj novih LNG luka i infrastruktura duž ovog puta za pružanje usluga rastućem pomorskom saobraćaju koji prolazi kroz teritorijalne vode Arktika.

Ruska Federacija, pod direktnim nadzorom predsednika Putina, gradi infrastrukturu koja će stvoriti alternativu Sueckom kanalu za kontejnere i transport LNG-a između Evrope i Azije. Osim toga, ovi razvoji otvaraju ogromne nove nerazivijene resurse, uključujući naftu, gas, dijamante i druge minerale, duž ruske “ekskluzivne” ekonomske zone.

Zvanično, rusko zakonodavstvo definiše Severni morski put kao teritorijalne vode duž ruske arktičke obale, istočno od Nove Zemlje u ruskoj arkhanelskoj oblasti, od Karskog mora preko Sibira, do Beringovog moreuza, koji protiče između istočne Rusije i Aljaske. Čitav put leži na arktičkim vodama i u okviru Ekskluzivne ekonomske zone (EEZ) u Rusiji.

Preliminarne geofizičke studije potvrđuju da ogromne rezerve nafte i gasa postoje ispod morskog dna duž Severno morskog puta ruskih EEZ voda, povećavajući interes kineske vlade u zajedničkom razvoju resursa sa Rusijom, pored potencijalno kraćeg vremenskog perioda za prevoz do, i iz Evrope.

Nove transportne trake

Druga zinteresovanost za Severni morski put Rusije je zbog ekonomičnijeg i bržeg transporta.

Rusija takođe sarađuje sa Južnom Korejom po pitanju razvoja transportnih mogućnosti njihovog Severnog morskog puta. 6. novembra se ruski ministar za razvoj Dalekog istoka, Aleksandar Galuška, sastao sa južnokorejskim ministrom za okeane i ribarstvo, Kimom Jongom-sukom. Ove dve zemlje su se složile da nastave zajedničko istraživanje za ulaganje u arktičku liniju za kontejnere duž Severnog morskog puta.

Zajednički razvoj će uključivati transportna čvorišta koja će biti kreirana na svakom kraju Severnog morskog puta – Murmansk na zapadu i Petropavlovsk-Kamčatski na istoku.

Nove investicije u arktičke luke

Sam Murmansk je mesto jednog od najvećih ruskih infrastrukturnih projekata. U toku su veliki radovi kako bi se završio takozvano Murmansk transportno čvorište, koje uključuje nove puteve, železnicu, luke i druge objekte na zapadu Koljskog zaliva. Murmansk je već ključno čvorište za pretovar uglja, nafte, ribe, metala i drugog tereta iz evropskog dela Rusije. Ono će služiti kao glavna zapadna kapija za Severno morski put ka Aziji.

Ruska Federacija takođe završava novu luku u Sabeti na poluostrvu Jamal. Poluostrvo Jamal, koje se graniči sa arktičkim Karskim morem, mesto je najvećih ruskih rezervi prirodnog gasa, sa procenjenih 55 triliona kubnih metara (TCM).

Lomljenje leda u ruskom stilu

Početkom 2016. godine, Rusija je naručila novu klasu ledolomaca na nuklearni pogon pod nazivom Arktika-klasa, kojima upravlja “Atomflot”, brodska podružnica velike ruske nuklearne grupe Rosatom, najveće svetske kompanije za nuklearnu izgradnju i druge po veličini u smislu depozita uranijuma, koja proizvodi 40% svetskog obogaćenog uranijuma.

Novi “Arktika” ledolomac je trenutno najmoćniji ledomolac te vrste na svetu, a kada bude spreman za plovidbu 2019-te, biće u stanju da slomi 3 metra leda. Drugi nuklearni ledolomac “Arktika klase” će isploviti 2020. godine. Trenutno Rusija ima u izgradnji ukupno 14 ledolomaca na dizel, kao i na nuklearni pogon, pored upravo zvršenog Kristofa de Margerija. Svih ovih 14 novih ledolomaca se gradi u brodogradilštima u oblasti Sankt Peterburga.

Rosatom preuzima vođstvo

Sada će ruska vlada dramatično povećati razvoj tehnologije ledolomaca sa jasnim ciljem razvijanja transporta i resursa duž Severnog morskog puta, kao nacionalni ekonomski prioritet.

18. novembra je ruski list “Kommesant” objavio da ruski predsednik Putin želi da razvoj infrastrukture Severnog morskog puta prebaci na korporaciju “Rosatom”.

Prema ovom izveštaju, Putin je odobrio ideju, koju mu je predstavio njegov premijer Dmitrij Medvedev, i koja će sve državne službe preokrenuti za nautičke aktivnosti, razvoj infrastrukture, kao i državnu imovinu koja se koristi duž koridora, do rukovodstva “Rosatoma”.

Među ostalim implikacijama, odluka da isključivo “Rosatom” postane odgovoran za razvoj Severnog morskog puta, ukazuje na to da će ledolomci na nuklearni pogon igrati daleko veću ulogu u njegovom razvoju.

Webtribune.rs